Giếng trời là gì?
Ngoài chức năng lấy sáng, giếng trời còn hỗ trợ thông gió nhờ hiệu ứng “ống khói”. Không khí nóng trong nhà sẽ bốc lên và thoát ra ngoài qua phần mái mở, đồng thời kéo theo luồng không khí mát từ các cửa phía dưới lưu thông vào bên trong.Xem ngay chi tiết Kinh nghiệm xây nhà chuẩn kỹ thuật
Để hạn chế mưa hắt và đảm bảo an toàn, phần đỉnh giếng trời thường được lắp mái kính, lam che hoặc hệ thống lấy sáng chuyên dụng kết hợp giải pháp thoát nước và chống thấm.
Đặc điểm của giếng trời
Giếng trời là một giải pháp kiến trúc mang tính kỹ thuật nhằm lấy sáng và thông thoáng tự nhiên, giải pháp của môi trường vi khí hậu; nhưng thực tế, giếng trời trở thành một không gian đặc biệt, một điểm nhấn của ngôi nhà. Thông thường, để khai thác tối đa hiệu quả, giếng trời thường được đặt ở khoảng giữa nhà. tại vị trí đó, có thể khai thác giếng trời tới ba mặt (một mặt thường giáp tường biên), cho các không gian phòng ngủ, phòng vệ sinh, cầu thang, hành lang… hay các phòng chức năng khác.
Vị trí trung tâm đó làm cho giếng trời hút tầm nhìn, gây ấn tượng thị giác và dễ được đầu tư, chăm chút để cho giếng trời đẹp, làm cho cả không gian lớn liền kề như phòng sinh hoạt chung, bếp… cũng đẹp hơn. Tất nhiên cũng có những ngôi nhà phố đẹp có hơn một giếng trời và cũng không phải ngôi nhà nào có giếng trời thì cũng nằm ở giữa nhà.
Có nhiều cách làm đẹp cho giếng trời. Và có ba nơi chính để làm đẹp cho giếng trời là: đỉnh giếng – nơi có mái kính và hệ khung mái (kết hợp hoa sắt bảo vệ); những diện tường xuyên tầng của giếng trời, và đáy giếng. Trên đỉnh giếng có thể trang trí bằng chính hệ khung mái, hoa sắt. Những kết cấu thép này khi được ánh nắng chiếu xuống, đổ bóng lên tường rất đẹp. Nơi đây cũng có thể treo đèn hay các vật trang trí. Diện tường trong giếng trời có thể xây, ốp trang trí, treo cây xanh… kết hợp chiếu sáng.
Và đáy giếng có thể là vườn cây, vườn khô, bể cảnh, bể cá… Tuy nhiên cần lưu ý làm giếng trời thì trước hết phải đảm bảo chức năng của nó, rồi mới đến việc trang trí. Nhiều người xem nơi nọ nơi kia, cứ muốn bắt chước cái giếng trời như thế, trang trí như thế, nhưng không phù hợp với kiến trúc, với sinh hoạt nhà mình và các điều kiện khác. Lại có người muốn làm giếng trời chỉ để… chơi, để “oách” cho ngôi nhà không cần thiết, khi mà thoáng sáng tự nhiên đã đủ và diện tích không dư dả.
Thực ra, tự thân giếng trời đã là một bộ phận, một không gian đặc biệt, cùng với ánh sáng khá mạnh từ phía trên chiếu xuống, đã trở thành điểm nhấn. Không nên trang trí, sắp đặt quá phức tạp rườm rà, làm cho rối mắt. Hãy để giếng trời thông thoáng, nhẹ nhàng như chính vai trò của nó. Hãy hạn chế tối đa những thứ ở giếng trời có thể làm ảnh hưởng đến vai trò chiếu sáng và thông thoáng tự nhiên.
Hứng sáng tự nhiên: Giúp phân bổ ánh sáng ban ngày đồng đều cho các khu vực khuất trong nhà, giảm thiểu việc sử dụng đèn điện.
Thông gió và điều hòa không khí: Hoạt động theo nguyên lý đối lưu nhiệt, giúp đẩy khí nóng ra ngoài thông qua đỉnh giếng và hút không khí mát vào nhà, mang lại sự thông thoáng.
Tăng tính thẩm mỹ: Trở thành điểm nhấn kiến trúc độc đáo, kết nối con người với thiên nhiên ngay trong không gian sống.
Cấu tạo của giếng trời
Thông tầng là gì?
Thông tầng là khoảng không gian được để trống giữa hai hoặc nhiều tầng trong công trình nhằm tạo sự kết nối theo phương đứng. Khu vực này không bố trí sàn ở một phần diện tích nhất định, giúp không gian giữa các tầng liên thông với nhau thay vì bị ngăn cách hoàn toàn.
Trong kiến trúc nhà ở hiện đại, thông tầng không chỉ có tác dụng tạo cảm giác rộng rãi mà còn góp phần cải thiện khả năng lưu thông không khí trong nhà. Khi không khí nóng có xu hướng bốc lên cao, khoảng thông tầng sẽ hỗ trợ quá trình đối lưu, giúp các tầng dưới bớt bí và giảm cảm giác ngột ngạt.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thông tầng còn mang giá trị thẩm mỹ. Nhiều công trình sử dụng khoảng thông tầng để tạo điểm nhấn cho phòng khách, khu vực cầu thang hoặc sảnh trung tâm, giúp không gian trở nên cao ráo và có chiều sâu hơn. Xem thêm báo giá thiết kế nhà
Tùy theo thiết kế, thông tầng có thể được bố trí ở giữa nhà, cạnh cầu thang hoặc kết nối giữa phòng khách với tầng lầu phía trên. Điều quan trọng là khoảng không này không nhất thiết phải mở trực tiếp lên mái.
Vì sao nhiều người hay nhầm lẫn giữa thông tầng và giếng trời
Điểm giống nhau lớn nhất giữa hai giải pháp là đều tạo ra khoảng rỗng theo phương đứng và đều góp phần cải thiện sự thông thoáng của công trình. Chính vì vậy, không ít người sử dụng hai khái niệm này thay thế cho nhau. Xem thêm đơn vị thiết kế nhà uy tín tránh mất tiền oan
Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ thiết kế kiến trúc, đây là hai giải pháp có mục tiêu khác nhau.
Thông tầng hướng nhiều hơn đến việc tổ chức không gian bên trong ngôi nhà. Khoảng trống này giúp các tầng có sự liên kết về thị giác, tạo cảm giác rộng rãi và hỗ trợ lưu thông không khí giữa các tầng.
Trong khi đó, giếng trời lại đóng vai trò như một “cửa sổ thẳng đứng” của công trình. Ánh sáng và gió tự nhiên được đưa trực tiếp từ mái xuống các không gian phía dưới, giúp cải thiện điều kiện vi khí hậu trong nhà.
Có thể hiểu đơn giản:
- Nhà có giếng trời gần như luôn có khoảng thông tầng để ánh sáng đi xuống.
- Nhưng một khoảng thông tầng không nhất thiết phải trở thành giếng trời nếu phía trên không được mở lên mái.
Đây là điểm khác biệt quan trọng mà gia chủ cần nắm trước khi lựa chọn giải pháp cho công trình của mình.
Thông tầng và giếng trời có cùng chức năng không?
Mặc dù đều góp phần cải thiện chất lượng không gian sống, nhưng hiệu quả mà hai giải pháp mang lại không hoàn toàn giống nhau.
Thông tầng giúp các tầng trong nhà kết nối với nhau tốt hơn, tăng sự lưu thông không khí và tạo cảm giác thoáng đãng. Đây cũng là giải pháp được nhiều gia đình lựa chọn khi muốn tăng sự tương tác giữa các thành viên hoặc tạo điểm nhấn cho khu vực phòng khách.
Ngược lại, giếng trời tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ đưa ánh sáng tự nhiên và gió từ bên ngoài vào công trình. Nếu ngôi nhà có nhiều khu vực tối hoặc thiếu cửa sổ, giếng trời thường mang lại hiệu quả rõ rệt hơn về khả năng chiếu sáng
Những yếu tố nên chọn giếng trời hay thông tầng sao cho đúng
Không phải ngôi nhà nào cũng cần làm giếng trời, cũng không phải cứ có khoảng thông tầng là chất lượng không gian sẽ được cải thiện.
Trước khi quyết định, gia chủ nên trả lời một số câu hỏi sau:
- Nhà có bao nhiêu mặt thoáng?
- Khu vực nào trong nhà đang thiếu ánh sáng tự nhiên?
- Có cần tăng đối lưu không khí giữa các tầng hay không?
- Có mong muốn tạo điểm nhấn kiến trúc cho phòng khách hoặc cầu thang?
- Ngân sách có cho phép đầu tư thêm các giải pháp chống nóng, chống thấm và xử lý mái kính không?
Việc xác định rõ nhu cầu ngay từ đầu sẽ giúp kiến trúc sư lựa chọn giải pháp phù hợp, tránh lãng phí diện tích hoặc phát sinh chi phí cải tạo sau này.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà nhưng chưa biết nên lựa chọn giếng trời, thông tầng hay kết hợp cả hai để phù hợp với mặt bằng của mình, hãy để lại thông tin trong box bên dưới. Happynest sẽ kết nối bạn với kiến trúc sư phù hợp để tư vấn giải pháp tối ưu về ánh sáng, thông gió và công năng ngay từ giai đoạn thiết kế.
Nếu chỉ quan sát bằng mắt thường, nhiều người sẽ thấy thông tầng và giếng trời đều là những khoảng không xuyên suốt nhiều tầng nên rất dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, dưới góc độ kiến trúc, hai giải pháp này được tạo ra để giải quyết những bài toán khác nhau.
Thông tầng thiên về tổ chức không gian bên trong công trình, trong khi giếng trời tập trung khai thác nguồn sáng và luồng gió tự nhiên từ bên ngoài. Việc hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp gia chủ lựa chọn đúng giải pháp ngay từ giai đoạn thiết kế, tránh tình trạng đầu tư nhiều nhưng hiệu quả sử dụng không như mong muốn.
Điểm khác biệt giữa giếng trời và thông tầng
| Tiêu chí | Giếng trời | Thông tầng |
| Mục đích chính | Lấy sáng và đón gió tự nhiên | Kết nối không gian, tăng đối lưu không khí |
| Cấu tạo | Khoảng rỗng mở liên tục lên mái | Khoảng rỗng giữa các tầng, có thể không mở lên mái |
| Khả năng lấy sáng | Rất tốt nhờ ánh sáng trực tiếp từ trên xuống | Phụ thuộc vào nguồn sáng xung quanh |
| Khả năng thông gió | Hiệu quả nhờ đối lưu theo phương đứng | Cải thiện lưu thông không khí giữa các tầng |
| Giá trị thẩm mỹ | Tạo điểm nhấn bằng ánh sáng tự nhiên | Tăng cảm giác rộng và chiều sâu không gian |
| Chi phí thi công | Cao hơn do cần xử lý mái, chống thấm, thoát nước | Thường thấp hơn vì kết cấu đơn giản hơn |
Có thể thấy, hai giải pháp không thay thế lẫn nhau mà bổ sung cho nhau. Việc lựa chọn nên dựa trên nhu cầu thực tế của từng công trình thay vì chỉ dựa vào yếu tố thẩm mỹ.
Vậy có thể kết hợp cả thông tầng và giếng trời trong cùng một ngôi nhà không?
Câu trả lời là có, và đây cũng là phương án được nhiều kiến trúc sư lựa chọn khi thiết kế nhà phố hiện đại.
Thay vì xem hai giải pháp là lựa chọn thay thế nhau, nhiều công trình kết hợp cả thông tầng và giếng trời để phát huy ưu điểm của từng giải pháp.
Một phương án khá phổ biến là đặt giếng trời ngay phía trên khoảng thông tầng. Khi đó, ánh sáng từ mái sẽ đi theo khoảng rỗng xuống các tầng dưới, đồng thời luồng không khí nóng cũng được dẫn lên trên theo hiệu ứng đối lưu.
Giải pháp này mang lại nhiều lợi ích:
- Ánh sáng tự nhiên lan tỏa đều hơn đến các tầng.
- Không khí lưu thông hiệu quả hơn.
- Giảm nhu cầu sử dụng đèn điện vào ban ngày.
- Tạo điểm nhấn kiến trúc cho khu vực cầu thang hoặc phòng khách.
- Không gian có chiều sâu và cảm giác rộng hơn so với diện tích thực.
Đây là lý do nhiều công trình nhà phố hiện nay lựa chọn bố trí giếng trời tại vị trí cầu thang hoặc lõi trung tâm của ngôi nhà.
Những sai lầm mà chủ nhà thường gặp khi làm giếng trời và thông tầng.
Trong quá trình thiết kế nhà ở, nhiều công trình chưa khai thác hết hiệu quả của giếng trời và thông tầng do mắc phải một số sai lầm phổ biến.
Một là cho rằng giếng trời càng lớn thì càng nhiều ánh sáng. Thực tế, kích thước cần phù hợp với diện tích công trình và hướng nắng. Khoảng mở quá lớn có thể khiến nhà nóng hơn thay vì sáng và thoáng hơn.
Hai là bố trí giếng trời chỉ vì yếu tố thẩm mỹ mà chưa nghiên cứu hướng gió tự nhiên. Điều này làm giảm hiệu quả thông gió và không tạo được sự đối lưu như kỳ vọng.
Ba là thiết kế thông tầng nhưng không tận dụng để đưa ánh sáng xuống các tầng dưới. Khi đó, khoảng trống chủ yếu chỉ mang tính trang trí và chưa phát huy hết giá trị sử dụng.
Bốn là không dự trù phương án vệ sinh mái kính, bảo trì hệ thống thoát nước hoặc thay thế vật liệu khi cần thiết. Sau một thời gian sử dụng, bụi bẩn tích tụ trên mái kính sẽ làm giảm đáng kể lượng ánh sáng đi vào công trình.
Những câu hỏi thường gặp
Thông tầng có giúp lấy sáng như giếng trời không?Thông tầng có thể giúp ánh sáng lan tỏa giữa các tầng nếu khu vực này nhận được nguồn sáng từ cửa sổ hoặc giếng trời. Tuy nhiên, nếu phía trên không mở lên mái hoặc không có nguồn sáng tự nhiên, hiệu quả chiếu sáng sẽ thấp hơn so với giếng trời.
Nhà phố diện tích nhỏ nên làm giếng trời hay thông tầng?Điều này phụ thuộc vào mặt bằng và nhu cầu sử dụng. Với nhà phố chỉ có một mặt thoáng và chiều sâu lớn, giếng trời thường mang lại hiệu quả lấy sáng rõ rệt hơn. Trong khi đó, nếu mục tiêu là tăng sự kết nối giữa các tầng và tạo cảm giác rộng rãi, thông tầng sẽ phù hợp hơn.
Có thể bố trí giếng trời ở khu vực cầu thang không?Có. Đây là một trong những phương án được áp dụng phổ biến hiện nay. Khi đặt giếng trời phía trên cầu thang hoặc khoảng thông tầng, ánh sáng có thể lan tỏa xuống nhiều tầng, đồng thời tăng hiệu quả thông gió tự nhiên.
Giếng trời có làm nhà nóng hơn không?Nếu không có giải pháp che nắng hoặc sử dụng vật liệu mái không phù hợp, giếng trời có thể làm nhiệt độ trong nhà tăng lên vào những thời điểm nắng gắt. Tuy nhiên, khi được thiết kế đúng hướng, kết hợp kính cách nhiệt, lam che nắng và thông gió hợp lý, giếng trời vẫn mang lại hiệu quả tích cực cho không gian sống. Có thể bạn quan tâm Sức hút đến từ nhà 1 2 3 tầng mái lệch
Bất kể bạn là ai nếu cần tư vấn mời bạn liên hệ Hotline: 0914 58 1221 chúng tôi sẽ giúp quý vị lựa chọn một giải pháp tốt nhất cho ngôi nhà của mình.
